ตำรับอาหารดั้งเดิม Archives

Thai desserts are usually made from common ingredients and therefore very popular. However, it was only during the 17th century that desserts and sweets actually became part of everyday meals. In the old days, they were served only at auspicious occasions and ceremonies.

During wedding ceremonies, for example, four kinds of sweets are usually served, collectively known as "the four plates dessert" (ขนมสี่ถ้วย ; khanohm see thuay). The ancient Thai expression "To eat four cups of dessert" (กินสี่ถ้วย ; gin see thuay ) used in the central region of the kingdom as an idiom referring to a wedding banquet.

Fish Miang Naem (เมี่ยงแนมปลา; miiang naaem bplaa)

Miiang naaem bplaa, grilled snakehead fish with fire-roasted galangal juice and bitter orange, served in lettuce cups. Jeeb Bunnag, 1933.

c1941 Roasted Duck Curry with Grapes (Gaaeng Ho) (แกงเป็ดเหาะใส่องุ่น อย่างคุณถนอม ปาลบุตร พ.ศ. 2484; gaaeng bpet haw sai angoon)

Grapes have long been associated with prosperity, fertility and abundance across various cultures and historical periods due to the fruit’s large clusters and bountiful growth. In ancient China, grapes were considered a symbol of wealth and nobility, and often deployed as a status symbol among the elite. In Greek mythology, Dionysus, the god of wine and fertility, was often depicted holding a bunch of grapes, further emphasizing the connection between grapes and abundance. This association is also likely rooted in the fact that grapes were a valuable crop in antiquity – used to produce wine and other fermented products, and an important source of food and nutrition. In Indian Ayurvedic texts, grapes are referred to as vineaksha and utilized in treating a variety of ailments, including fever and indigestion. From the Siamese perspective, the incorporation of fruits in culinary preparations was viewed as a luxurious indulgence, as many fruits commonly available today were once difficult to obtain. Thus the pairing of an extravagant ingredient – such as fruit – with an equally opulent and exclusive delicacy like roasted duck resulted in a dish fit for royalty.

ข้าวคลุกกะปิ อย่างหม่อมเจ้าจงจิตรถนอม ดิศกุล

สูตรการทำข้าวคลุกกะปิของ หม่อมเจ้าจงจิตรถนอม ดิศกุล ซึ่งในสมัยนี้หาทานได้ค่อนข้างยาก โดยความเค็มเราจะได้จากกะปิ ความเปรี้ยวได้จากมะม่วงดิบ หรือ มะดัน ความมันจากปลาดุกย่างทอด และ กุ้งแห้ง ความหวานได้จากหมูหวาน สูตรนี้ มหาเสวกเอก พระยาบุรุษรัตนราชพัลลภ ได้เขียนลงในบันทึกชื่อ "บุรุษรัตน" ว่า ในครั้งสมัยรัชกาลที่ 5 เสด็จประพาสยุโรปครั้งที่สองในปี พ.ศ. ๒๔๕๐ ได้ทรงนำกะปิไปด้วย และรับสั่งกับพระยาบุรุษรัตนราชพัลลภว่า...

Battered Fried Firm Pork Fat, also called Muu Gradoht (ทอดมันมันหมูแข็ง; thaawt man man muu khaeng)

Muu gradoht — firm pork fat boiled, sliced, and fried in a rice-flour coconut batter tinted with red limestone solution. Lady Gleep Mahithaawn, 1949.

Kanchanaburi-Style Snakehead Fish Jungle Curry with Bitter Yellow Eggplants (แกงป่าปลา ; gaaeng bpaa bplaa)

This recipe is adapted from a recipe I obtained from a jungle food restaurant in Kanchanaburi province. The paste is a downgrade of a phrik khing paste – it omits the coriander roots and shallots. In addition, the recipe substitutes the fermented shrimp paste (kapi) with maawn fermented fish paste (กะปิมอญ; gabpi maawn), which is a popular ingredient among the Mon-Burmese population of the western province. The lack of shallots eliminates any sweetness that might impair the sharpness and heat of the dish. Furthermore, a double hit of citrus notes from holy basil are infused into the dish: from the holy basil flowers added to the paste and the holy basil leaves added to the curry.

แกงมัสมั่น – แกงมาชะแมน – แกงหมัดสมั่น

อาหารไทยที่เคยได้รับการจัดอันดับว่ามีรสชาติอร่อยที่สุดในโลก และติดอันดับต้น ๆ ในการจัดอันดับ อาหารรสชาติดีที่สุดของโลกหลายครั้งจาก CNN ด้วยความหอมกลิ่นเครื่องเทศ ในกะทิที่เคี่ยวจนข้น จนเป็นที่รู้จักแพร่หลายเป็นสากล

แกงไก่มัสมั่นเนื้อ นพคุณ พี่เอย
หอมยี่หร่ารสฉุน เฉียบร้อน
ชายใดบริโภคภุญช์ พิศวาส หวังนา
แรงอยากยอหัตถ์ข้อน อกให้หวนแสวง
(บทพระราชนิพนธ์ "กาพย์เห่เรือชมเครื่องคาวหวาน" ในรัชกาลที่ ๒)

บทพระราชนิพนธ์นี้ ถือเป็นหลักฐานลายลัษณ์อักษรชิ้นสำคัญที่บ่งชี้ให้ทราบว่า "แกงมัสมั่น" ของไทย เป็นแกงโบราณมาแต่เก่าก่อนไม่ต่ำกว่า ๒๐๐ ปีมาแล้ว จากหลักฐานเชื่อว่า คนไทยรับอิทธิพลแกงชนิดนี้มาจากเปอร์เซีย ตั้งแต่ช่วงปลายสมัยอยุธยาโน่น บางคนอาจจะนึกว่าแกงมัสมั่นนี้เป็นตำรับอาหารที่คนไทยรับอิทธิพลมาจากมลายูเพราะประเทศมาเลเซียและอินโดนีเซียจะอยู่ถ้ดลงไปทางใต้ คนไทยทางภาคใต้ที่ส่วนใหญ่เป็นชาวมุสลิมมักได้รับอิทธิพลหลักจากมุสลิมและด้วยความที่มลายูเป็นชาติมุสลิมมาเนิ่นนานนับพันปี แม้กระทั่งข้อมูลในวิกิพีเดียก็บันทึกไว้อย่างนี้ ข้อมูลจึงขัดแย้งกันอยู่ และบางคนอาจคิดว่า "แกงมัสมั่น" เป็นอาหารดั้งเดิมแต่เฉพาะของในรั้วในวังเท่านั้น ตามปริบทในบทพระราชนิพนธ์ของพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ที่กล่าวมาข้างต้น

Giant river prawn lohn (กุ้งหลวงหลน ; goong luaang lohn)

This lohn recipe is made using fresh river prawns. The recipe was altered by Lady Plean Passakornrawong (ท่านผู้หญิงเปลี่ยน ภาสกรวงศ์) to provide an alternative to lohn recipes that used pla ra-like fermented shrimp products called กุ้งเจ่า (goong jao) and กุ้งจ่อม (goong jaawm).

Salad of smoked grilled duck breast with roasted shallots and bitter yellow eggplants (พล่าอกเป็ดรมควันกับมะเขือเหลืองและหอมเผา ; phlaa ohk bpet rohm khwan gap ma kheuua leuuang lae haawm phao)

c1949 Quick-cured oysters with ginger and kaffir lime zest by Maawm Ying Soophaa (หอยนางรมดอง โดย หม่อมหญิงสุภา พ.ศ. 2492; haawy naang rohm daawng)

Grilled banana leaf parcels with shrimp curried rice (ข้าวงบกุ้ง)

Grilled banana leaf parcels filled with curried rice, shrimp meat grated coconut, and herbs. (ข้าวงบกุ้ง อย่างพระวิมาดาเธอ หม่อมเจ้าสาย ลดาวัลย์ ; khaao ngohp goong)

The khaao ngohp goong (ข้าวงบกุ้ง) of Mom Chao Sai Ladawan (Princess Saisawali Phirom) is a dish of seasoned curried rice mixed with shrimp meat, shrimp tomalley, grated coconut, and herbs. The rice mix is then wrapped in banana leaves and grilled. Unwrapping the parcel reveals an intense orange- and russet-brown colored rice cake that is rich, savory and naturally sweet. It is served with a drizzle of thickened coconut cream and herbs.

The Contrasting Histories of Gaaeng Rawaaeng (แกงระแวง) - Turmeric-Infused Coconut-Based Thick Curry of Braised Duck and Lemongrass

Gaeng rawang (แกงระแวง) is a curry bearing an unusual name and contradictory accounts regarding its appearance, lineage and origins. When I cook this dish, it is a rich and thick coconut-based curry made with a paste of fresh chilies, aromatics, spices and generous amounts of fresh turmeric, which adds warmth and gives the green chili color a slightly earthier, muted tone that resonates beautifully with the duck meat. The duck meat is prepared separately and slow-braised in coconut cream before being cooked in the curry. This slow-braising process allows the coconut cream and duck’s fattiness to melt together, resulting in moist and flavorful meat with a hint of sweetness. The curry itself is seasoned to a salty and slightly sweet flavor profile.

Santol Salad (ยำกระท้อน; yam gra thaawn)

Yam gra thaawn, tart santol salad with pork, shrimp, and crushed peanuts. Fruit is salt-soaked and air-dried to reduce bitterness. Jeeb Bunnag, 1933.

c1889 Garee Curry with Shrimp and Cucumber (แกงกะหรี่กุ้งกับแตงกวา; gaaeng garee goong gap dtaaeng gwaa)

In this old-fashioned coconut-based curry, orangey shrimp and bright green cucumber shine in a golden haze of curry powder, caressed by the light breeze of Indian flare. Cucumbers are used in traditional Ayurvedic medicine as a coolant, to offset internal heat and to resolve fevers. Thus, like a refreshing oasis in the middle of a shimmering desert, the cucumber counterbalances the chili’s internal heat energy and mellows the fragrant, earthy undertones of the spice blend in the dish.

แกงเผ็ดปลาไหลทรงเครื่อง

ตำรับปลาไหลนี้ ปัจจุบันมักจะคิดว่าเป็นแต่สำรับของชาวบ้าน หรือเป็นแค่อาหารลูกทุ่งเท่านั้น ความจริงแล้ว อาหารตำรับปลาไหลเป็นอาหารทั่วไปของคนทุกชนชั้น ทั้งไพร่สามัญชน ผู้ดีชาวกรุง หรือเจ้านายในรั้วในวัง ต่างมีตำรับแกงปลาไหลขึ้นสำรับทั้งนั้น ที่มีเขียนบันทึกไว้ก็มีหลายตำรับเลยทีเดียว เช่น ตำรับของหม่อมส้มจีน ตั้งแต่ ร.ศ. 109 มี "ต้มเปรตปลาไหล". ตำรับแม่ครัวหัวป่าก์ ของท่านผู้หญิงเปลี่ยน ภาสกรวงษ์ ตำรับวังมหานาค โดย ม.จ.หญิงวิมลปัทมราช จิรประวัติ ก็มี "แกงปลาไหล" ตำรับที่พิมพ์จำหน่ายในช่วง"รัฐนิยม"สมัยจอมพล ป. พิบุลสงคราม พิมพ์เมื่อ พ.ศ.2485 ก็มี "แกงเผ็ด ปลาไหลซงเครื่อง" หรือแม้แต่ที่เข้ากับสำนวนเกลียดปลาไหลกินน้ำแกงตรงเผง ไม่ชอบปลาไหล แต่อยากกินแกงปลาไหล ชาววังในสำนักพระวิมาดาเธอฯ นิยมใช้ปลาดุกมาแกงแทนปลาไหล ตามที่ม.ล.เนื่อง นิลรัตน์ ข้าหลวงในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอเจ้าฟ้านิภานภดล วิมลประภาวดีกรมขุนอู่ทองเขตขัตติยนารี บันทึกไว้ถึง "แกงปลาดุกอย่างปลาไหล" เอาใว้ด้วย

ยำดอกขจร

The first Thai restaurant in London was opened during the 1960's by HRH Princess Jurairat Nasiriman (1910-2000) (พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุไรรัตนศิริมาน), the granddaughter of HRH King Mongkut (Rama IV). Princess Jurairat chose to offer this salad on the menu and named it "Salad of Thai Milkweed Flower". (Other names: Cowslip creeper, Telosma Cordata). This fresh and tasty salad is so vibrant and easy for us to enjoy, it takes in the very basic flavors, sweet, salty, hot and sour and wrap them in a creamy coat of reduced coconut cream. The milkweed flower buds retain their crunchiness and their pleasant fragrance with only a gentle and very quick blanching in sweet boiling water.

Raang Roong Sour Curry (แกงส้มร่างรุ้ง; gaaeng sohm raang roong)

Gaaeng sohm raang roong, sour curry with giant freshwater prawns on a pounded dried shrimp and shallot base fried in lard. Lady Srithammarat, 1933.

c1908 Haaw Mohk steamed savory curried cakes featuring crab meat, chicken, and pork (ห่อหมกทรงเครื่อง อย่างท่านผู้หญิงเปลี่ยน ภาสกรวงศ์ แม่ครัวหัวป่าก์ พ.ศ. 2451 ; haaw mohk sohng khreuuang)

This festive and rich recipe is for a coconut-based haaw mohk featuring chicken, crab and pork meats. This recipe was chosen from the various versions available at the time by Lady Plean Passakornrawong, for inclusion in her epic cookbook Maae Khruaa Huaa Bpaa (MKHP) (ท่านผู้หญิงเปลี่ยน ภาสกรวงศ์ตำราแม่ครัวหัวป่าก์).

Bird Fried Rice (ข้าวผัดนก; khaao phat nohk)

Khaao phat nohk, field fowl or any small bird stir-fried with pork ham and mustard powder. From Lady Gleep Mahithaawn, 1949.

ต้มยำปลาช่อนแบบโบราณ - อย่างหม่อมซ่มจีน (ราชานุประพันธุ์) - ร.ศ.๑๐๙

ตำรับอาหารไทยแท้ที่มีมาแต่โบราณ ปัจจุบันยังคงมีอยู่ หากแต่พัฒนาไปไกลจนแทบไม่มีใครรับรู้ต้นเค้าเก่าก่อน ถ้าให้คนรุ่นปัจจุบันมาลิ้มลองตำรับแบบดั้งเดิม ก็จะมองว่าเป็นของแปลกไปเสียแล้ว ดังนั้น Thaifoodmaster คงจะต้องออกมาอธิบายถึงพัฒนาการของอาหารตำรับน้ำแกงนี้ก่อนไม่มีใครจดจำของเก่าแบบดั้งเดิมได้

Crispy Cooked Liver (ตับสุกกรอบ; dtap sook graawp)

Dtap sook graawp, pork liver boiled then deep-fried in a coconut cream batter with garlic and coriander root. Jeeb Bunnag, 1933.

Have a look at some of our favorite courses.

Aromatic Primer for Thai Cuisine - Part 1

Patterns – Decoding the Complexity of Siamese Curry Paste: A Multidimensional Exploration

Get Access – Join Thaifoodmaster Today

Practical and kitchen-tested recipes with a mix of theory, history, psychology, and Siamese culture tidbits.

Get access to everything right away. Unlock more than 50 Masterclasses, over 700 recipes and Articles
Access to Thaifoodmaster’s constantly growing library of prime professional classes, articles, recipes and videos on Siamese culinary topics, available nowhere else in English.
GET EXTRA - New Masterclasses and Daily Recipes
Gain access to NEW masterclasses as they become available. Access DAILY translations of heritage-recipes.
1-1 support from Hanuman
1-1 support from Hanuman to help you achieve your professional Thai culinary goals
Live Q&A Sessions
The opportunity to join a monthly live two-hour videoconference where I can answer your questions.
Great Value!
one year access for the price of 3 days in-person training.

You will get everything you need to:

To Get inspired
When you design or build a new menu for an event or restaurant or even prepare for dinner with friends.
To Satisfy your curiosity.
Finally !
To Master Your Craft
Master your Thai cooking skills and expand your repertoire.

It is truly brilliant with a revolutionary approach introducing aspects and concepts never broached by cookbooks.

Ian Westcott

Sourcing Wines for Discerning Private Clients