ตำรับอาหารดั้งเดิม Archives

Salted Chinese black olive chili relish (น้ำพริกหนำเลี้ยบ; naam phrik nam liiap)

Kanchanaburi-Style Snakehead Fish Jungle Curry with Bitter Yellow Eggplants (แกงป่าปลา ; gaaeng bpaa bplaa)

This recipe is adapted from a recipe I obtained from a jungle food restaurant in Kanchanaburi province. The paste is a downgrade of a phrik khing paste – it omits the coriander roots and shallots. In addition, the recipe substitutes the fermented shrimp paste (kapi) with maawn fermented fish paste (กะปิมอญ; gabpi maawn), which is a popular ingredient among the Mon-Burmese population of the western province. The lack of shallots eliminates any sweetness that might impair the sharpness and heat of the dish. Furthermore, a double hit of citrus notes from holy basil are infused into the dish: from the holy basil flowers added to the paste and the holy basil leaves added to the curry.

Khanohm Jeen Naam Yaa (ขนมจีนน้ำยา) - Fermented Rice Noodles with Minced Fish in Aromatic Coconut Curry

In the Central Plains of the Kingdom, fermented rice noodles are inextricably linked to a dish known as naam yaa. Composed of a dense, coconut-based minced fish curry, the dish is infused with layers of salted fish and possesses the distinctive, invigorating and purifying notes of fingerroot. Typically, naam yaa is served with fresh lemon basil as the herb of choice along with an array of side dishes collectively known as meuuat khanohm jeen (เหมือดขนมจีน). These include blanched bean sprouts seasoned with a touch of turmeric for color, fresh lemon basil leaves, thinly sliced three colored chilies, and ground chili for added heat. More elaborate versions will add blanched Chinese bitter gourd slices, batter-fried young morning glory shoots, and fresh shrimp minced and fried with its tomalley in pork lard, as well as crispy-fried shallots as the finishing touch.

แกงต้มกะทิเนื้อโคเค็ม อย่าง จีบ บุนนาค (พ.ศ. ๒๔๘๔)

ภูมิปัญญาไทยโบราณท่านมีความอัจฉริยะล้ำเลิศ คิดปรุงตำรับอาหารที่ได้ผลออกมาอย่างลงตัว ดังที่กล่าวมาในบทก่อนหน้า วิถีไทยอาศัยการถนอมอาหารด้วยการทำเค็มหรือตากแห้ง และเมื่อจะนำมารับประทาน ความรุ่มรวยทางวัฒนธรรมการกิน บวกกับความมีศิลปะแห่งการปรุง คนสมัยก่อนสามารถรังสรรค์ของใกล้ตัว ให้ออกมาเป็นตำรับที่วิเศษได้โดยง่าย ง่ายด้วยกรรมวิธี ง่ายด้วยวัตถุดิบเครื่องปรุง ให้เป็นของอร่อยแบบไทยแท้ หนึ่งในตำรับนั้นคือ "ต้มกะทิเนื้อโคเค็ม"....

Sweet Egg (ไข่หวาน; khai waan)

Sweet Egg (khai waan): candied salted duck egg yolk encased in floral agar jelly, molded inside an eggshell. Jeeb Bunnag, 1933.

หมูหวาน

หมูหวานเป็นอาหารที่นิยมเสริฟคู่กับอาหารประเภทอื่น ๆ โดยนิยมทานเป็น เครื่องเคียงกับอาหารประเภท น้ำพริก ข้าวผัดต่าง ๆ หรือ แม้กระทั่งทานแบบเดี่ยว ๆ กับข้าวเหนียวร้อน ๆ ก็อร่อยไม่น้อย

ข้าวเม่าคลุก

รู้หรือไม่ว่า..ก็เป็นด้วย "ข้าวเม่าคลุกกับกล้วยไข่" ธรรมดา ๆ นี่แหละ ถึงได้พัฒนาตำรับไปเป็น "ข้าวเม่าทอด" แพงามน่ากิน และพอถูกนำพาเข้าเมือง ข้าวเม่าที่โดน "ราง" จนกรอบพอง เพื่อให้เก็บได้นาน ก็ได้รับการยกระดับ ถูกจับแต่งเติมเสริมสวย กลายเป็น "ข้าวเม่าหมี่" เพราะดัดแปลงจากผัดหมี่กรอบบ้าง "ข้าวเม่าเบื้อง"ที่ดัดแปลงจากขนมเบื้องบ้าง ดูหรูหราเจริญหูเจริญตา เป็นสาวชาวกรุงไปเสียเลย

ปลาร้าผัดทรงเครื่องสูตรสายเยาวภา

Steamed Snakehead Fish Curry Parcels (ห่อหมกปลาช่อน; haaw mohk bplaa chaawn)

haaw mohk pla chon: snakehead fish steamed in banana leaf with one coconut pressed into three grades of milk. Lady Gleep Mahithaawn, 1949.

ต้มยำกุ้ง

Tom Yam is a type of soup with distinct sharp hot and sour flavors, scented with pleasant citrusy aroma. Tom Yam is known to seduce many westerners to fall in love with Thailand, its people and food. Many trips memories to Thailand were written in diaries, others are etched on film but all are stained by the Tom Yam charm. I still remember with vivid colors my first bowl of Tom Yam, in the night market of the old neighborhood on a hot night in a ragged, unfashionable part of Bangkok. Where the smell of cooking and the glare of florescent lights decorated the alley where JeMoi used to own a restaurant, a very simple and very good one, decorated with cheap bamboo chairs and peeling orange walls. I would enjoy watching the streets of the early night turning into mornings, eating, drinking and sweating. It was hard to say if I was sweating from the hot and humid weather, the cheap whiskey or JeMoi’s spicy food. I still smile when I think of her, standing by my table with a winning smile, as if she knew how much I enjoy the food.

Spicy Chicken Curry (แกงเผ็ดไก่; gaaeng phet gai)

Gaaeng phet gai, chicken simmered in a pork-lard-fried red curry paste with optional brandy or sherry. From Maawm Sohm Jeen's Tamra Gap Khao, c. 1890.

Sour Curry with Prawns and Pickled Vegetables (แกงส้มกุ้งกับผักดอง; gaaeng sohm goong gap phak daawng)

Gaaeng sohm goong, a tamarind-soured prawn curry with pickled vegetables, paste dissolved into boiling water. Jeeb Bunnag, 1933.

Pork liver and firm pork fat fried in batter (มันสลับตับสุกร; man salap dtap soogaawn)

Fried fermented shrimp paste relish with green apples by Princess Jongjittanom Dissakul (น้ำพริกลูกแอปเปิ้ลผัด อย่าง หม่อมเจ้าหญิงจงจิตรถนอม ดิศกุล ; naam phrik luuk aaep bpeern phat)

แกงรัญจวน

แกงโบราณชนิดนี้ เริ่มกลับมาเป็นที่นิยมอีกครั้งหนึ่ง หลังจากพอมีร้านอาหารไทยบางร้านนำตำรับนี้ไปบรรจุเป็นหนึ่งในเมนู และจากหนังสืออัตตชีวประวัติของ ม.ล. เนื่อง นิลรัตน์ ผู้เขียนเรื่องราวชีวิตในสำนักพระวิมาดาเธอ กรมพระสุทธาสินีนาฏ ปิยมหาราช ปดิวรัดดา แหล่งขึ้นชื่อเรื่องฝีมือปรุงอาหารในช่วง รัชกาลที่ ๕ ถึงสมัยรัชกาลที่ ๗ และอีกหนึ่งสาเหตุก็มาจากบทละครย้อนยุคยอดนิยม เมื่อไม่นานมานี้ เกี่ยวกับเรื่องคุณชายแห่งราชตระกูลหนึ่ง ๕ คน ที่มีเรื่องราวความรักโรแมนติกในการหาคู่ครอง มีการพิสูจน์คุณสมบัติ ของตัวเอกฝ่ายหญิงที่เหมาะสมจะมาเป็นคู่ครองของคุณชายทั้ง ๕ ซึ่งแบ่งเป็นตอน ๆ ละคน รวม ๕ ตอน และมีตอนหนึ่งกล่าวถึงเรื่องราวที่ทำการพิสูจน์ความสามารถของนางเอกด้วยการทำ “แกงรัญจวน” ซึ่งเป็นอาหารเริ่มต้นจากในวังสวนสุนันทา มาเป็นเนื้อหาของบทละคร บรรดาแฟนละครเลยตามหาสูตรกันใหญ่ ที่พึ่งของแหล่งข้อมูล ก็ดูจะหนีไม่พ้นในกูเกิ้ล ในบางเว็ปไซด์ในอินเตอร์เน็ต

มังกรคาบแก้ว กับ ม้าฮ่อ

เครื่องว่างชนิดนี้ ชื่อ "ม้าฮ่อ" บางคนเขียน "ม้าห้อ" เป็นอาหารว่างสัญชาติมอญ สมาชิกในเรือนเรารู้จักกันดีพอสมควร ถ้าใครไม่รู้จักก็จะได้รู้จักกันล่ะ เห็นจั่วหัวชื่อเป็นสองอย่าง จัดจานแยกกัน ก็เพื่อแบ่งให้เห็นชัด ความจริงก็คืออาหารว่างอย่างเดียวกัน เดิมชาวไทยเชื้อสายมอญจะนิยมทำในงานบุญหรืองานพิธีต่าง ๆ โดยใช้ผลไม้ที่มีรสเปรี้ยวมาโรยด้วย 'พริกกะเกลือ' (อย่าพาลไปนึกถึงพริกกะเกลือสมัยนี้เสียล่ะ คนละแบบกัน) เพื่อให้รับประทานผลไม้เปรี้ยวได้อย่างอร่อยขึ้น ไม่ต้องทิ้งให้เสียของ พริกกะเกลือที่ว่าคือการผัดหมูกุ้ง ใส่น้ำตาลและถั่วลิสงคั่ว ตำรับไทยแท้ไม่มีดอก จะมีก็แต่ 'เมี่ยง'ผลไม้ ที่ดูคล้ายกัน กระนั้นคนไทยก็รับเอามาเหมือนอาหารอีกหลายชนิดหลายสัญชาติ จนได้ชื่อว่าเป็นเครื่องว่างไทยมาแต่โบร่ำโบราณ

ข้าวเหนียวแก้ว

One of the charms of street food is that it finds you rather than you finding it. Therefore you are usually in the perfect mood to embrace it.

This treat along with other sweets are traditionally presented on tricycle drawn trays that are protected from insects and pollution by a transparent nylon tent and light up by a single light bulb.

Spiced Skewers of Grilled Pork Neck and Firm Pork Fat with Fresh Pineapple (หมูปิ้งสัปปะรด; Muu Bping Sapbparoht)

Known as muu bping sapbparoht (หมูปิ้งสัปปะรด) and translated as grilled pork with pineapple, this dish showcases cubes of grilled pork meat and firm fat with fresh pineapple. The pork meat is marinated in light soy sauce and an array of dry spices, giving it earthy and slightly spicy notes. The cubes are then threaded onto skewers, interspersed with evenly sliced pieces of firm pork fat. When grilled, these pieces of pork fat introduce an additional layer of richness and juiciness to the meat. The preferred cut of choice for this dish is pork neck, a cut highly valued for its optimal ratio of lean meat to fat, culminating in a pleasingly succulent texture when grilled. In Thai cuisine, it is common practice to sprinkle grated coconut over glowing charcoal while grilling. The heat-induced combustion of aromatic fats within the coconut introduces an additional dimension of sweet, smoky richness to the dish. Meanwhile, the charring of the edges of the meat catalyzes the caramelization of its natural sugars, yielding a delightful sweetness that further enhances the smoky undertones of the meat.

Yogurt-Based Ancient Green Curry with Chicken Offal (แกงเขียว; gaaeng khiaao)

Mrs. Yim Pichaiyat Bunnag (คุณยิ้ม พิชัยญาติ บุนนาค)'s 1920s aristocratic green curry reveals a forgotten chapter in Thai culinary history. This Muslim-style recipe uses ghee and yogurt instead of coconut milk, featuring chicken offal—liver, gizzard, and heart—each contributing distinct textures and concentrated flavors. Roasted spices like cinnamon, clove, and cardamom create warming aromatics, while fresh chilies provide signature heat. The dish documents how Bangkok's noble kitchens adapted Islamic cooking techniques before democratization, preserving methods that would shape modern Thai cuisine.

Traditional Sampanee Confection (ขนมสำปะนีแบบเดิม; khanohm sam pa nee baep doem)

Traditional Sampanee Confection (ขนมสำปะนีแบบเดิม; khanohm sam pa nee baep deerm)

Khanom sampanee, dry-roasted glutinous rice flour and coconut milk set by sugar recrystallization, scented with jasmine. Jeeb Bunnag, 1933.

พะแนงเนื้อ อย่าง ม.ล.เติบ ชุมสาย และ ไก่ผะแนง จากตำราอาหารที่เก่าสุดในสยาม

Thaifoodmaster เราภูมิใจ ที่จะนำเสนอหนึ่งในตำรับอาหารของหม่อมซ่มจีน (พ.ศ.๒๔๓๓) เปิดตัวครั้งแรก ที่นี่ และจะได้นำเสนอตำรับอื่น ๆ ที่น่าสนใจ หรือที่ท่านไม่เคยเห็นมาก่อน ในกาลต่อไป การปรุงอาหาร โดยเฉพาะอาหารไทย เป็นศิลปะอย่างหนึ่ง ซึ่งหม่อมท่านน่าจะเป็นอีกผู้หนึ่งที่เข้าใจในความเป็นศิลปะของการปรุงอาหารไทย แม้จะเป็นอาหารอย่างที่คนในสมัยนั้นรับประทานกันทั่วไป หาใช่ตำรับที่ดูเป็นของชนชั้นสูงหรือบรรดาเจ้านายในสมัยนั้น เพราะท่านก็เป็นศิลปินด้วยเช่นกัน ศิลปะกับอาหาร ได้ผ่านการเชื่อมโยงโดยศิลปินผู้ซึ่งคนรุ่นหลังไม่รู้จัก เราจึงอยากแสดงกตเวทิตาคุณและขอบพระคุณในคุณูปการที่ท่านเจ้าของตำรับได้เริ่มบันทึกลายลักษณ์อักษรครั้งแรก ผ่านมาลัยอักษร ณ บันทึกหน้านี้ ในตำราของหม่อมซ่มจีน มีอาหารตำรับหนึ่ง เรียกว่า “ไก่ผะแนง” เป็นตำรับแบบนำไก่ทั้งตัว ผ่าอก แล้วนำไปปิ้งไฟ ทาด้วยพริกขิงผสมน้ำกะทิ ย่างจนเกือบแห้งแล้วทา ๆ จนพริกขิงจับหนาเส้นตอกหนึ่ง ท้ายสุดชะโลมน้ำกะทิที่พริกขิง ก็ถือเป็นเสร็จ รับประทานได้

Have a look at some of our favorite courses.

Aromatic Primer for Thai Cuisine - Part 1

Patterns – Decoding the Complexity of Siamese Curry Paste: A Multidimensional Exploration

Get Access – Join Thaifoodmaster Today

Practical and kitchen-tested recipes with a mix of theory, history, psychology, and Siamese culture tidbits.

Get access to everything right away. Unlock more than 50 Masterclasses, over 700 recipes and Articles
Access to Thaifoodmaster’s constantly growing library of prime professional classes, articles, recipes and videos on Siamese culinary topics, available nowhere else in English.
GET EXTRA - New Masterclasses and Daily Recipes
Gain access to NEW masterclasses as they become available. Access DAILY translations of heritage-recipes.
1-1 support from Hanuman
1-1 support from Hanuman to help you achieve your professional Thai culinary goals
Live Q&A Sessions
The opportunity to join a monthly live two-hour videoconference where I can answer your questions.
Great Value!
one year access for the price of 3 days in-person training.

You will get everything you need to:

To Get inspired
When you design or build a new menu for an event or restaurant or even prepare for dinner with friends.
To Satisfy your curiosity.
Finally !
To Master Your Craft
Master your Thai cooking skills and expand your repertoire.

It is truly brilliant with a revolutionary approach introducing aspects and concepts never broached by cookbooks.

Ian Westcott

Sourcing Wines for Discerning Private Clients