อาหารภาคกลาง Archives

It will not be an overstatement to say that banana trees accompany Thai people from their birth to the afterlife. Starting with the decorative objects made out of banana leaves newborns receive to invite protective spirits, and continues their entire life with the endless uses for banana leaves, trunks and fruits; finally ending with the female spirit ghost, maae praai taanee (แม่พรายตานี), who resides in banana trees and Thai beliefs.

Thong Yip Naan Nueng (ทองหยิบนานนึ่ง; thaawng yip naan neung)

Thong Yip Naan Nueng, mold-fried wheat batter with crab, pork, and chicken, inverted mid-fry until golden. From Gingganok Gaanjanaaphaa, 1935.

Steamed Snakehead Fish Curry Parcels (ห่อหมกปลาช่อน; haaw mohk bplaa chaawn)

haaw mohk pla chon: snakehead fish steamed in banana leaf with one coconut pressed into three grades of milk. Lady Gleep Mahithaawn, 1949.

Sour Soup with Jullien's Golden Carp (แกงต้มส้มปลายี่สก; gaaeng dtohm sohm bplaa yee sohk)

Gaaeng dtohm sohm bplaa yee sohk, a tamarind-ginger broth with Jullien's golden carp and pureed Bronze featherback. Jeeb Bunnag, 1933.

c1889 Garee Curry with Shrimp and Cucumber (แกงกะหรี่กุ้งกับแตงกวา; gaaeng garee goong gap dtaaeng gwaa)

In this old-fashioned coconut-based curry, orangey shrimp and bright green cucumber shine in a golden haze of curry powder, caressed by the light breeze of Indian flare. Cucumbers are used in traditional Ayurvedic medicine as a coolant, to offset internal heat and to resolve fevers. Thus, like a refreshing oasis in the middle of a shimmering desert, the cucumber counterbalances the chili’s internal heat energy and mellows the fragrant, earthy undertones of the spice blend in the dish.

ยำส้มฉุน

ที่ท่านขุนฯ นำ "ส้มฉุนมารื้อฟื้น หรือนำมาให้รู้จักก็เพราะ ไม่อยากให้ตำรับ "ส้มฉุน" หายไป ก็ทั้งอย่างประเภทคาว ในที่นี้จะขอเรียกเป็น "ยำส้มฉุน" เพื่อให้ดูแยกกันกับ "ส้มฉุน" ที่เป็นอาหารหวาน ว่าเป็นตำรับคนละอย่างกัน ถึงจะชื่อเดียวกันก็เถอะ อาศัยกระแส "นิยมไทย" กลับมา ไม่ว่าจะการแต่งกายที่หันมาเน้นผ้าไทย และ อย่างไทย กันมากขึ้น ด้านการกีฬา คนไทยก็ได้รับการยอมรับในแวดวงกีฬาระดับโลกมากขึ้น เช่น แบดมินตัน เป้าบิน ฟุตบอลพรีเมียร์ลีก กอล์ฟ พีจีเอทัวร์ ฯลฯ ทำให้คนไทยตื่นตัว แม้กระทั่งวงการละคร การนำเสนอเรื่องราวสังคมย้อนยุค สมัยเก่าก็มีมากมายหลายเรื่อง ออกมาไม่ขาดตอน คนไทยยังจำบท "ส้มฉุน" ชื่อตัวละครเด็กไทยจอมซน ผู้มีบทบาทอยู่ใกล้ชิดนางเอก ตัวนำเรื่องอย่าง 'แม่นายนกยูง' คนในสมัยอยุธยา ที่หลงยุคมาในปัจจุบัน ในนวนิยายเรื่อง "เรือนมยุรา" ที่ผลิตออกมาเป็นทั้งภาพยนต์และละคร ได้อย่างไม่ลืม นี่ก็มีนัยมีกระแสว่าจะมีการนำกลับมาทำเป็นละครใหม่อีกครั้งหนึ่ง เหล่านี้ล้วนสร้างกระแส "นิยมไทย" กลับมาในสังคมปัจจุบันอีกเช่นกัน

แกงหมูย่างกับกล้วยดิบ

แกงตำรับนี้มีในตำรา "แม่ครัวหัวป่าก์" (เล่มอนุสรณ์ เจ้าจอมพิศว์ ในปี 2514) เจ้าจอมพิศว์ นั้นมีบิดา คือ เจ้าพระยาภาสกรวงศ์ (พร) และมีมารดาคือ ท่านผู้หญิงเปลี่ยน ภาสกรวงศ์ ผู้ที่ริเริ่มเขียนหนังสือตำรากับข้าวแม่ครัวหัวป่าก์ อันโด่งดัง โดยผู้ที่ทำด้านอาหารไทย ต่างเสาะแสวงหากัน โดยเฉพาะพิมพ์ 1 นั้นเอง เจ้าจอมพิศว์นั้น มีพี่น้องร่วมบิดา และมารดาเดียวกันคือ จมื่นศรีสรรักษ์(เพ่ง บุนนาค), นาย ราชาณัตยานุหาร (พาสน์ บุนนาค) หม่อม พัฒน์ รัชนี (หม่อมในพระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นพิทยาลงกรณ์) และคุณหญิงพวง ดำรงค์ราชพลขันธ์ (ภรรยา พลเรือโท พระยาดำรงค์ ราชพลขันธ์) (กร บุนนาค) และในตำราเก่าๆอีกหลายเล่มเช่นกัน เคยเห็นเชฟระดับประเทศบางท่านนำเสนอในนิตยสารไว้ด้วยเมื่อหลายปีมาแล้ว แกงนี้มีส่วนประกอบง่ายๆอีกเช่นกัน มีหมูย่าง กล้วยดิบ พริกแกง กะทิ พริกแดง ใบมะกรูด และ ใบกระเพราแดงและดอก เพียงเท่านี้

The art of Siamese old-school menu design สํารับอาหารไทย

ขนมจีนญี่ปุ่น

สูตรทำขนมจีนญี่ปุ่น - มีตำรับอาหารสมัยก่อนอย่างหนึ่ง เป็นสูตรของ ท่านผู้หญิงกลีบ มหิธร ดูเหมือนจะเป็นอาหารว่างคาว ให้ชื่อว่า “ขนมจีนญี่ปุ่น” ลองมาดูเครื่องปรุง และวิธีทำกัน ผู้อ่านจะบอกได้หรือไม่ว่า ตำรับนี้มีต้นกำเนิดจากดินแดนอาทิตย์อุทัย หรือไม่ประการใด ตำรับของท่านผู้หญิงกลีบ มีดังนี้

Saen Tung-Style Jungle Curry with Beef and Bamboo Shoots (แกงป่าเนื้อใส่หน่อไม้ แบบแสนตุ้ง; gaaeng bpaa neuua sai naaw mai baaep saaen dtoong)

This is my take on the famous jungle curry from the Saen Tung district in Trat province. In Trat it is usually cooked with game meat and thinly sliced pineapple shoots (แขนงสับปะรด).

ต้มข่าเป็ด จิ้มน้ำพริกเผาแบบโบราณ อย่างหม่อมซ่มจีน (ราชานุประพันธุ์) ร.ศ.๑๐๙

อาหารโบราณที่ปัจจุบันเปลี่ยนไปจากตำรับเดิมตามรสนิยม ต้มข่าเป็ด จิ้มน้ำพริกเผาแบบโบราณ

"ต้มข่า" แต่เดิม ซึ่งเป็นอาหารของชาวบ้านทั่วไป อาหารชนิดนี้จัดเป็นแกงอย่างหนึ่ง ที่ใช้เนื้อเป็ด เนื้อไก่ หรือ เนื้อปลา ต้มเคี่ยวกับข่าอ่อนในน้ำกะทิ รับประทานกับน้ำพริกหรือน้ำพริกเผา เป็นอาหารพื้น ๆ ของคนไทย ที่เดี๋ยวนี้เปลี่ยนแปลงกลายพันธุ์จนมีลักษณะเข้าใกล้ "ต้มยำกะทิ"
เมื่อราวร้อยกว่าปีก่อนนั้น คนส่วนใหญ่ยังปรุง "ต้มข่า" ในแบบที่ได้เล่ามาอยู่เลย "ตำรากับเข้า" ของ "หม่อมส้มจีน" (ร.ศ.๑๐๙) ก็เขียนถึง "ต้มข่า" ตำรับนี้ เป็นของทำง่ายอย่างสามัญ จะเห็นได้ว่าคนรุ่นเก่าจะเน้นกิน “ต้มข่า” ที่เนื้อสัตว์และข่าอ่อน จิ้มกับน้ำพริกเผาชูรสข้างนอกถ้วย มิใช่ปรุงรสสำเร็จเปรี้ยวเค็มหวานในน้ำแกงอย่างปัจจุบัน

จะเห็นได้ว่าคนรุ่นเก่าจะเน้นกิน "ต้มข่า" ที่เนื้อสัตว์และข่าอ่อน จิ้มกับน้ำพริกเผาชูรสข้างนอกถ้วย มิใช่ปรุงรสสำเร็จเปรี้ยวเค็มหวานในน้ำแกงอย่างปัจจุบัน....

Stir-fried Chicken with Baby Corn (ผัดไก่กับข้าวโพดอ่อน; phat gai gap khaao pho:ht aawn)

Phat gai gap khaao phoht aawn, chicken and baby corn stir-fried with garlic, sauce thickened by pounded corn kernels. Jeeb Bunnag, 1933.

Termite Mushroom Tom Yam Curry (แกงต้มยำเห็ดโคน; gaaeng dtohm yam het kho:hn)

Gaaeng dtohm yam het khohn — termite mushrooms in reduced, strained stock with shredded chicken and crispy fried garlic. Jeeb Bunnag, 1933.

Pumpkin Simmered in Coconut Milk with Pounded Dried Shrimp and Shrimp Scored to Lie Straight (แกงต้มกะทิฟักเหลือง; gaaeng dtohm ga thi fak leuuang)

Pumpkin and shrimp in coconut milk, seasoned with pounded dried shrimp and white pepper, the shrimp scored to stay straight. From Jeeb Bunnag, 1933.

c1889 Faux Rhino Skin Salad (ยำโขนงเนื้อเทียม หรือ ยำหนังหมู ; yam kho:h nohng neuua thiiam reuu yam nang muu)

This old-fashioned Siamese pork skin salad is adapted from an 1889 rhino skin salad recipe. It features thin glossy slices of cooked pork skin, simmered in rich coconut cream, and mixed with dried shrimp, roasted coconut, sour fruits; it is seasoned with chili jam-based dressing.

Siamese Chili Relishes - The Professional Chef's Guide - น้ำพริก และ เครื่องจิ้ม

Seasoned Chicken Tongue Relish (ลิ้นระกาปรุง; lin ra gaa bproong)

Lin ra gaa bproong, pounded chicken tongue relish with ruaan shrimp and ginger, from Jeeb Bunnag's 1933 Cookbook of Rice Companion Recipes.

Tamarind flesh chili relish (น้ำพริกส้มมะขามเปียก; naam phrik sohm ma khaam bpiiak)

Stuffed Whole Chicken (ไก่สำเร็จ; gai sam ret)

Gai sam ret, whole chicken deboned through the neck, stuffed with pork, shiitake and lotus seeds, glazed with Maggi. Jeeb Bunnag, 1933.

Royal Rice Porridge with Accompaniments (ข้าวต้มทรงเครื่อง; khaao dtohm sohng khreuuang)

Royal Rice Porridge with Accompaniments features crispy dried shrimp, tofu, peanuts, and potato chips atop soft rice porridge. From Jeeb Bunnag's 1945 cookbook.

แกงรัญจวน

แกงโบราณชนิดนี้ เริ่มกลับมาเป็นที่นิยมอีกครั้งหนึ่ง หลังจากพอมีร้านอาหารไทยบางร้านนำตำรับนี้ไปบรรจุเป็นหนึ่งในเมนู และจากหนังสืออัตตชีวประวัติของ ม.ล. เนื่อง นิลรัตน์ ผู้เขียนเรื่องราวชีวิตในสำนักพระวิมาดาเธอ กรมพระสุทธาสินีนาฏ ปิยมหาราช ปดิวรัดดา แหล่งขึ้นชื่อเรื่องฝีมือปรุงอาหารในช่วง รัชกาลที่ ๕ ถึงสมัยรัชกาลที่ ๗ และอีกหนึ่งสาเหตุก็มาจากบทละครย้อนยุคยอดนิยม เมื่อไม่นานมานี้ เกี่ยวกับเรื่องคุณชายแห่งราชตระกูลหนึ่ง ๕ คน ที่มีเรื่องราวความรักโรแมนติกในการหาคู่ครอง มีการพิสูจน์คุณสมบัติ ของตัวเอกฝ่ายหญิงที่เหมาะสมจะมาเป็นคู่ครองของคุณชายทั้ง ๕ ซึ่งแบ่งเป็นตอน ๆ ละคน รวม ๕ ตอน และมีตอนหนึ่งกล่าวถึงเรื่องราวที่ทำการพิสูจน์ความสามารถของนางเอกด้วยการทำ “แกงรัญจวน” ซึ่งเป็นอาหารเริ่มต้นจากในวังสวนสุนันทา มาเป็นเนื้อหาของบทละคร บรรดาแฟนละครเลยตามหาสูตรกันใหญ่ ที่พึ่งของแหล่งข้อมูล ก็ดูจะหนีไม่พ้นในกูเกิ้ล ในบางเว็ปไซด์ในอินเตอร์เน็ต

Have a look at some of our favorite courses.

Aromatic Primer for Thai Cuisine - Part 1

Patterns – Decoding the Complexity of Siamese Curry Paste: A Multidimensional Exploration

Get Access – Join Thaifoodmaster Today

Practical and kitchen-tested recipes with a mix of theory, history, psychology, and Siamese culture tidbits.

Get access to everything right away. Unlock more than 50 Masterclasses, over 700 recipes and Articles
Access to Thaifoodmaster’s constantly growing library of prime professional classes, articles, recipes and videos on Siamese culinary topics, available nowhere else in English.
GET EXTRA - New Masterclasses and Daily Recipes
Gain access to NEW masterclasses as they become available. Access DAILY translations of heritage-recipes.
1-1 support from Hanuman
1-1 support from Hanuman to help you achieve your professional Thai culinary goals
Live Q&A Sessions
The opportunity to join a monthly live two-hour videoconference where I can answer your questions.
Great Value!
one year access for the price of 3 days in-person training.

You will get everything you need to:

To Get inspired
When you design or build a new menu for an event or restaurant or even prepare for dinner with friends.
To Satisfy your curiosity.
Finally !
To Master Your Craft
Master your Thai cooking skills and expand your repertoire.

It is truly brilliant with a revolutionary approach introducing aspects and concepts never broached by cookbooks.

Ian Westcott

Sourcing Wines for Discerning Private Clients