ตํารับอาหารชาววัง Archives

Trinarong salad with ruby pomegranate seeds, translucent pomelo segments, and golden fried shallots glistening with lime dressing on a white plate

c1935 Trinarong Salad - Thai Three-Fruit Yam from Pathum Thani (ยำตรีณรงค์; yam dtreen rohng)

Central-style Thai salad combining pomelo, rose apple, and pomegranate with shrimp, chicken, and pork. From Ms. Booree Thohnsak's 1935 Pathum Thani memorial cookbook.

Offal in Broth (เครื่องในกะทะ; khreuuang nai ga tha)

Offal in Broth combines carefully cleaned organ meats in a seasoned pork bone broth. From Jeeb Bunnag's 1945 Thai culinary manuscript for appetizers and snacks.

Chicken Saman (Malay-Style) (ไก่ซามัน แขก); (gai saa man - khaek)

Gai saa man, a Malay-style Thai-Muslim Saffron-Spiced Sweet-Savory Braised Chicken with Cardamom, Clove, Almond, and Mint. Rice Cooking and Curry, 1953.

Steamed Snakehead Fish Curry Parcels (ห่อหมกปลาช่อน; haaw mohk bplaa chaawn)

haaw mohk pla chon: snakehead fish steamed in banana leaf with one coconut pressed into three grades of milk. Lady Gleep Mahithaawn, 1949.

Fermented Soybean Paste Dipping Relish (เต้าเจี้ยวพล่า; dtao jiaao phlaa)

Dtao jiaao phlaa, fermented soybean paste relish bruised with lemongrass, kaffir lime, and tamarind. From Jeeb Bunnag, 1933.

Stir-Fried Mock Pakchoi with Pork and Offal (ผัดกวางตุ้ง; phat gwaang dtoong)

Phat gwaang dtoong: mock pakchoi fried and plated, then covered with pork offal simmered in bone stock until thick. Maawm Ying Soophaa, 1951.

Three-Style Pork (สุกรสามวรรณ; soo gaawn saam wan)

Soo gaawn saam wan: fatty pork reduced three ways—fish sauce with palm sugar, garcinia leaf juice, and fermented bean curd. Jeeb Bunnag, 1933.

แกงเผ็ดไก่จี่จ๋วน, แกงจีนจ๊วน, แกงจ๋วน

แกงเผ็ดไก่จี่จ๋วน หรือ แกงจีนจ๊วน หรือ แกงจ๋วน ชื่อนั้นสำคัญไฉน ??? อาหารไทย ชื่อว่าจีน แต่ได้มาจากแขก... ปักหมุดอาหารในยุคแห่งการเปลี่ยนแปลงสู่ทันสมัย สะท้อนสยามอารยะ ที่นำสิ่งดีงามที่มีในวัฒนธรรมอื่นมาดัดแปลงให้เข้ากับความเป็นไทย หากถูกเลือกสรรผ่านกระบวนการทางสังคม ก่อนจะลับเลือนหาย... สมัยผู้เขียนเรียนอยู่ชั้นมัธยมปลาย ได้เคยเข้าพบและสนทนากับผู้อำนวยการโรงเรียนครั้งหนึ่ง ท่านเป็นสุภาพสตรีร่างเล็ก ได้รับพระราชทานเครื่องราช อิสริยาภรณ์ มีตำแหน่งนำหน้าว่าคุณหญิง รู้สึกเกรงขามในบุคลิกที่สง่าน่าเคารพ แฝงไว้ซึ่งความใจดี เกิดเป็นภาพประทับใจมาจนโต ครั้นเรียนจบและได้ทำงาน มีโอกาสได้พบกับท่านอีกหลายครั้งจากการเข้าช่วยงานทำกิจกรรมองค์กรการกุศลของ "มูลนิธิร่วมจิตต์น้อมเกล้าเพื่อเยาวชน" ที่ให้ทุนการศึกษาเพื่อเด็กยากจนในถิ่นกันดาร จึงได้มีโอกาสได้สนองงานท่านอาจารย์ และรับรู้ว่าท่านเป็นหลานสาวของคุณ"พระสุจริตสุดา (เปรื่อง สุจริตกุล)" พระสนมเอกในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๖ และเป็นสุภาพสตรีไทยคนแรกที่ได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็น "คุณพระ" เมื่อปี พ.ศ.๒๔๖๔ อดีตผู้อำนวยการโรงเรียนมัธยมของผู้เขียนเป็นบุตรีของพระพิบูลย์ไอยสวรรย์ (เปรียบ สุจริตกุล) น้องชายคุณพระสุจริตสุดา

Yam of Chicken (ยำไก่; yam gai)

Yam gai: chicken simmered in coconut milk until dry, then dressed with mint, kaffir lime and green mango. Maawm Sohm Jeen, Tamra Gap Khao, 1890.

Sticky Rice with Golden Fish Topping (ข้าวเหนียวหน้าปลาทอง; khaao niaao naa plaa thaawng)

Sticky Rice with Golden Fish Topping features coconut-infused glutinous rice topped with crispy sweet-savory fish floss and fried shallots. From Jeeb Bunnak's 1945 cookbook of Thai desserts.

Mixed Clear Shrimp Soup with Salted Fish, Shrimp, Cucumber, Mango and Pickled Garlic (แกงนอกหม้อ ; gaaeng naawk maaw)

Gaaeng naawk maaw is a light and refreshing soup served at room temperature. The ingredients are meticulously sliced as if for a salad, placed in a serving bowl, and covered with a salty and naturally sweet shrimp broth. At the table, diners can adjust the soup to their preferred flavor profile using granulated sugar, lime juice, or pickled garlic brine; hence the name – gaaeng naawk maaw – which literally means "a curry dish outside the pot" or "to cook curry outside the pot". (Note: The word gaaeng (แกง) in Thai is both a verb and a noun).

Angel Visiting the Chamber: A Salad of Pomelo, Pork Skin and Shrimp with Chili Jam Dressing, circa 1920s (ยำนางฟ้าเยี่ยมห้อง; yam naang faa yiiam haawng)

The name of this dish, yam naang faa yiiam haawng (ยำนางฟ้าเยี่ยมห้อง), translates to ‘Angel Visiting the Chamber Salad’ in English. This celestial salad, which originated in the 1920s, is a playful chili jam-based salad that combines the textural gradients of pomelo, with its citrusy bursts, chewy cooked pork skin, and the sweet and slightly resilient cooked shrimp meat. The pomelo’s citrusy notes are further amplified with thinly sliced lemongrass and kaffir lime leaves sliced into hair-thin juliennes. I like to adjust the sourness and sweetness of the chili jam-based dressing based on the acidity of the pomelo. As our aim is to achieve a final sour-salty and sweet flavor profile, a sour-salty dressing is suggested if the pomelo is sweet, while a salty-sweet dressing pairs better with a sour pomelo.

The Elegance of Khanohm Khaang Khaao (ขนมค้างคาว)

If palaces represent grandeur and wealth within a society, and poems often focus on emotional experience or the beauty of language, then the significance of a dumpling may be inferred by its structured elegance and minimalism – each fold and pleat a deliberate act, and each filling a curated experience constructing comfort in its most elemental form. Khanom khaang khaao (ขนมค้างคาว) is a traditional Siamese fried, triangular-shaped dumpling with obvious Chinese origins. Its earliest recorded recipe can be traced back to Jao Khraawk Thaawng Yuu (เจ้าครอกทองอยู่), a distinguished aristocrat from the royal court of Ayutthaya. Historical records indicate that, from the early days of the Rattanakosin era, her recipe was a favored snack within the Siamese royal court. These dumplings are shaped like triangles and, according to some, resemble bats: For this reason, they are called khanom khaang khaao (ขนมค้างคาว) – ‘the bat’s treat’. The dumpling’s dough is made from rice and mung bean flours; its filling is prepared by combining grated coconut and shrimp meat, which are cooked together into a dense, flavorful mixture that brings out the nutty-sweet taste of the grated coconut and the savory-sweet flavors of the shrimp. Kaffir lime leaves, sliced into hair-thin juliennes, add a hint of citrus.

Stir-Fried Crispy Rice Vermicelli (ผัดหมี่กรอบ; phat mee graawp)

Phat mee graawp, rice vermicelli fried crisp in pork lard, seasoned salty–sweet–sour, finished with slivered bitter orange. Lady Gleep Mahithaawn, 1949.

Perplexing Mee Suaa (หมี่สั้วฉงน; mee suaa cha ngohn)

Mee suaa cha ngohn: wheat noodle bundles bound with shrimp-corn paste, steamed, served in clear pork-crab broth. Jeeb Bunnag, 1933.

Crispy Cooked Liver (ตับสุกกรอบ; dtap sook graawp)

Dtap sook graawp, pork liver boiled then deep-fried in a coconut cream batter with garlic and coriander root. Jeeb Bunnag, 1933.

Completed Nam Phrik - Fermented Shrimp Paste Relish Parcels with Coconut Cream (น้ำพริกผักต้มสำเร็จ; naam phrik phak dtohm sam ret)

Naam phrik phak dtohm sam ret: grilled fermented shrimp paste (kapi) relish with blanched vegetables, wrapped in cabbage parcels with coconut cream and salted duck egg yolks. Jeeb Bunnag, 1933.

แกงมัสมั่น – แกงมาชะแมน – แกงหมัดสมั่น

อาหารไทยที่เคยได้รับการจัดอันดับว่ามีรสชาติอร่อยที่สุดในโลก และติดอันดับต้น ๆ ในการจัดอันดับ อาหารรสชาติดีที่สุดของโลกหลายครั้งจาก CNN ด้วยความหอมกลิ่นเครื่องเทศ ในกะทิที่เคี่ยวจนข้น จนเป็นที่รู้จักแพร่หลายเป็นสากล

แกงไก่มัสมั่นเนื้อ นพคุณ พี่เอย
หอมยี่หร่ารสฉุน เฉียบร้อน
ชายใดบริโภคภุญช์ พิศวาส หวังนา
แรงอยากยอหัตถ์ข้อน อกให้หวนแสวง
(บทพระราชนิพนธ์ "กาพย์เห่เรือชมเครื่องคาวหวาน" ในรัชกาลที่ ๒)

บทพระราชนิพนธ์นี้ ถือเป็นหลักฐานลายลัษณ์อักษรชิ้นสำคัญที่บ่งชี้ให้ทราบว่า "แกงมัสมั่น" ของไทย เป็นแกงโบราณมาแต่เก่าก่อนไม่ต่ำกว่า ๒๐๐ ปีมาแล้ว จากหลักฐานเชื่อว่า คนไทยรับอิทธิพลแกงชนิดนี้มาจากเปอร์เซีย ตั้งแต่ช่วงปลายสมัยอยุธยาโน่น บางคนอาจจะนึกว่าแกงมัสมั่นนี้เป็นตำรับอาหารที่คนไทยรับอิทธิพลมาจากมลายูเพราะประเทศมาเลเซียและอินโดนีเซียจะอยู่ถ้ดลงไปทางใต้ คนไทยทางภาคใต้ที่ส่วนใหญ่เป็นชาวมุสลิมมักได้รับอิทธิพลหลักจากมุสลิมและด้วยความที่มลายูเป็นชาติมุสลิมมาเนิ่นนานนับพันปี แม้กระทั่งข้อมูลในวิกิพีเดียก็บันทึกไว้อย่างนี้ ข้อมูลจึงขัดแย้งกันอยู่ และบางคนอาจคิดว่า "แกงมัสมั่น" เป็นอาหารดั้งเดิมแต่เฉพาะของในรั้วในวังเท่านั้น ตามปริบทในบทพระราชนิพนธ์ของพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ที่กล่าวมาข้างต้น

Giant river prawn lohn (กุ้งหลวงหลน ; goong luaang lohn)

This lohn recipe is made using fresh river prawns. The recipe was altered by Lady Plean Passakornrawong (ท่านผู้หญิงเปลี่ยน ภาสกรวงศ์) to provide an alternative to lohn recipes that used pla ra-like fermented shrimp products called กุ้งเจ่า (goong jao) and กุ้งจ่อม (goong jaawm).

Grilled Pork Blood Sausage (ไส้กรอกเลือดสุกร; sai graawk leuuat soo gaawn)

Sai graawk leuuat soo gaawn, pork blood sausage with calico plant, grilled over coconut husk. From Jeeb Bunnag, 1933, Rama II court.

c1933 Water-based spicy curry of fatty chicken and seven spices (แกงเผ็ดไก่น้ำมัน พ.ศ. 2476; gaaeng phet gai naam man)

This water-based, spicy chicken curry is made with corn-yellow rendered chicken fat instead of coconut cream. Dark reddish-brown in color, this full-bodied and fatty beak-to-tail curry presents the chicken identity and personality in both a corporeal and tasty manner. Spices such as cardamom, nutmeg, mace and clove are added into the curry paste to temper the gamey-irony flavor of the offal and deodorize the meat, resulting in a luscious dish that is beautifully layered with textures and flavors.

Have a look at some of our favorite courses.

Aromatic Primer for Thai Cuisine - Part 1

Patterns – Decoding the Complexity of Siamese Curry Paste: A Multidimensional Exploration

Get Access – Join Thaifoodmaster Today

Practical and kitchen-tested recipes with a mix of theory, history, psychology, and Siamese culture tidbits.

Get access to everything right away. Unlock more than 50 Masterclasses, over 700 recipes and Articles
Access to Thaifoodmaster’s constantly growing library of prime professional classes, articles, recipes and videos on Siamese culinary topics, available nowhere else in English.
GET EXTRA - New Masterclasses and Daily Recipes
Gain access to NEW masterclasses as they become available. Access DAILY translations of heritage-recipes.
1-1 support from Hanuman
1-1 support from Hanuman to help you achieve your professional Thai culinary goals
Live Q&A Sessions
The opportunity to join a monthly live two-hour videoconference where I can answer your questions.
Great Value!
one year access for the price of 3 days in-person training.

You will get everything you need to:

To Get inspired
When you design or build a new menu for an event or restaurant or even prepare for dinner with friends.
To Satisfy your curiosity.
Finally !
To Master Your Craft
Master your Thai cooking skills and expand your repertoire.

It is truly brilliant with a revolutionary approach introducing aspects and concepts never broached by cookbooks.

Ian Westcott

Sourcing Wines for Discerning Private Clients