อาหารภาคกลาง Archives

"ขนมฝอย" หรือ "ขนมหันตรา" - อนุสนธิจากตำนานแกงมัสมั่น ที่ Thaifoodmaster ได้นำเสนอไปแล้วนั้น ในบริบทหนึ่งกล่าวถึงหมายรับสั่งของพระบามสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกที่ให้ พระยาจุฬาราชมนตรี ผู้นำมุสลิม จัดทำอาหารเลี้ยงพระและผู้คน ในคราวสมโภชพระแก้วมรกตและวัดพระศรีรัตนศาสดาราม ในปี พ.ศ.๒๓๕๒ ท่านขุนฯ เกิดความสนใจในอาหารที่นำมาจัดเลี้ยงเป็นอย่างยิ่ง ด้วยในคราวนั้นนิมนต์พระสงฆ์ถึง ๒,๐๐๐ รูปมาในงานบุญที่ยิ่งใหญ่นี้ จึงได้ตามรอย ค้นคว้าประวัติศาสตร์วัฒนธรรมขนมอีกตำรับหนึ่งของคนไทยมานำเสนอ ในอีกมุมมอง ที่เชื่อว่ายังไม่มีที่ใดบันทึกไว้อย่างครบถ้วนสมบูรณ์เช่น Thaifoodmaster แห่งนี้ คราวนี้จึงขอนำเสนอขนมโบราณที่มีเอกลักษณ์เด่นคือมีทั้งแบบหวาน และแบบคาว มาให้รู้จักกันให้ลึกซึ้งตรงกับตำรับดั้งเดิมมากที่สุด ซึ่งได้แก่ "ขนมฝอย" หรือ "ขนมหันตรา"

Three-Flavor Crispy Egg Noodles (บะหมี่สามรส; ba mee saam roht)

Ba mee saam roht: deep-fried egg noodles topped with shrimp, pork fat, jicama, and pineapple in a sour-sweet-salty sauce. Jeeb Bunnag, 1945.

18 Seasoned fish sauce condiments (น้ำปลาปรุงรส ; naam bplaap roong roht)

Chicken Curry Steamed in Young Coconut (ห่อหมกไก่มะพร้าวอ่อน; haaw mohk gai ma phraao aawn)

Chicken Curry Steamed in Young Coconut, featuring chicken cooked inside a coconut shell with a curry base of unpeeled peanuts and fermented shrimp paste. From Gingganok's 1948.

Fish Miang Naem (เมี่ยงแนมปลา; miiang naaem bplaa)

Miiang naaem bplaa, grilled snakehead fish with fire-roasted galangal juice and bitter orange, served in lettuce cups. Jeeb Bunnag, 1933.

c1889 Garee Curry with Shrimp and Cucumber (แกงกะหรี่กุ้งกับแตงกวา; gaaeng garee goong gap dtaaeng gwaa)

In this old-fashioned coconut-based curry, orangey shrimp and bright green cucumber shine in a golden haze of curry powder, caressed by the light breeze of Indian flare. Cucumbers are used in traditional Ayurvedic medicine as a coolant, to offset internal heat and to resolve fevers. Thus, like a refreshing oasis in the middle of a shimmering desert, the cucumber counterbalances the chili’s internal heat energy and mellows the fragrant, earthy undertones of the spice blend in the dish.

Shrimp Rice Soup (ข้าวต้มกุ้ง; khaao dtohm goong)

Khaao dtohm goong: garlic-fragrant rice soup with raw prawn cooked in the bowl and shrimp tomalley. From Jeeb Bunnag, 1933.

Rice Seasoned with Young Tamarind Relish, Sweetened Fish and Pickled Morning Glory (ข้าวคลุกน้ำพริกมะขามอ่อน ผักบุ้งดอง ปลาแห้งผัดหวาน และ ปลาดุกย่าง; Khaao Khlook Naam Phrik Makhaam Aawn Phakboong Daawng Bplaa Haaeng Phat Waan Lae Bplaa Dook Yaang)

Seasoned rice dishes have been a staple of rice-consuming societies almost since the first grains were cultivated. Adapted according to local resources, traditions and individual preferences, seasoned rice dishes are relished and savored across all walks of life. Within Siamese society, these dishes offer insight into the flavor instincts and eating habits across all demographics, revealing which food items were locally available and valued. In this delicious seasoned rice recipe from the kitchens of the daughter of King Chulalongkorn, Princess Yaovabha Bongsanid (พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเยาวภาพงศ์สนิท) (1884-1934), the Princess uses a variety of common preserved and inexpensive ingredients, clearly drawing inspiration from the cuisine of the Central Plains with nods to the rural and coastal living atmosphere.

c1908 Chuu Chee with Mackerel (ฉู่ฉี่ปลาทู ; chuu chee bplaa thuu)

A salty-sweet, water-based chuu chee dish that features a thick, almost dry sauce. The deep burnt-red and shiny chuu chee sauce clings to the skin of the crispy mackerel, gold-colored from frying the fish in pork lard. The aromatic profile of the chuu chee complements the mackerel's rich, full-bodied flavor. Although chuu chee is usually made using freshwater fish, saltwater fish, especially mackerel, is featured in chuu chee dishes prepared along the coasts of the Central Plains. This is especially common during the rainy season, when the mackerel is plentiful and of excellent quality.

Khaao man sohm dtam and the first-ever recorded recipe for papaya salad (ข้าวมันส้มตำ)

Saen Tung-Style Jungle Curry with Beef and Bamboo Shoots (แกงป่าเนื้อใส่หน่อไม้ แบบแสนตุ้ง; gaaeng bpaa neuua sai naaw mai baaep saaen dtoong)

This is my take on the famous jungle curry from the Saen Tung district in Trat province. In Trat it is usually cooked with game meat and thinly sliced pineapple shoots (แขนงสับปะรด).

Coconut-Braised Spiced Beef (เนื้อสัมฤทธิ์; neuua samrit)

Neuua samrit — beef tenderloin dry-braised in coconut milk with roasted coriander and cumin, glazed dry. Lady Gleep Mahithaawn, 1949.

Crispy Cooked Liver (ตับสุกกรอบ; dtap sook graawp)

Dtap sook graawp, pork liver boiled then deep-fried in a coconut cream batter with garlic and coriander root. Jeeb Bunnag, 1933.

แกงมัสมั่น – แกงมาชะแมน – แกงหมัดสมั่น

อาหารไทยที่เคยได้รับการจัดอันดับว่ามีรสชาติอร่อยที่สุดในโลก และติดอันดับต้น ๆ ในการจัดอันดับ อาหารรสชาติดีที่สุดของโลกหลายครั้งจาก CNN ด้วยความหอมกลิ่นเครื่องเทศ ในกะทิที่เคี่ยวจนข้น จนเป็นที่รู้จักแพร่หลายเป็นสากล

แกงไก่มัสมั่นเนื้อ นพคุณ พี่เอย
หอมยี่หร่ารสฉุน เฉียบร้อน
ชายใดบริโภคภุญช์ พิศวาส หวังนา
แรงอยากยอหัตถ์ข้อน อกให้หวนแสวง
(บทพระราชนิพนธ์ "กาพย์เห่เรือชมเครื่องคาวหวาน" ในรัชกาลที่ ๒)

บทพระราชนิพนธ์นี้ ถือเป็นหลักฐานลายลัษณ์อักษรชิ้นสำคัญที่บ่งชี้ให้ทราบว่า "แกงมัสมั่น" ของไทย เป็นแกงโบราณมาแต่เก่าก่อนไม่ต่ำกว่า ๒๐๐ ปีมาแล้ว จากหลักฐานเชื่อว่า คนไทยรับอิทธิพลแกงชนิดนี้มาจากเปอร์เซีย ตั้งแต่ช่วงปลายสมัยอยุธยาโน่น บางคนอาจจะนึกว่าแกงมัสมั่นนี้เป็นตำรับอาหารที่คนไทยรับอิทธิพลมาจากมลายูเพราะประเทศมาเลเซียและอินโดนีเซียจะอยู่ถ้ดลงไปทางใต้ คนไทยทางภาคใต้ที่ส่วนใหญ่เป็นชาวมุสลิมมักได้รับอิทธิพลหลักจากมุสลิมและด้วยความที่มลายูเป็นชาติมุสลิมมาเนิ่นนานนับพันปี แม้กระทั่งข้อมูลในวิกิพีเดียก็บันทึกไว้อย่างนี้ ข้อมูลจึงขัดแย้งกันอยู่ และบางคนอาจคิดว่า "แกงมัสมั่น" เป็นอาหารดั้งเดิมแต่เฉพาะของในรั้วในวังเท่านั้น ตามปริบทในบทพระราชนิพนธ์ของพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ที่กล่าวมาข้างต้น

“Sang-de-Boeuf Porcelain” Fermented Rice Noodles by Princess Jongjittanom Dissakul (ขนมจีนครามแดง อย่าง หม่อมเจ้าหญิงจงจิตรถนอม ดิศกุล ; khanohm jeen khraam daaeng)

"Sang-de-Boeuf Porcelain" Fermented Rice Noodles (ขนมจีนครามแดง; khanohm jeen khraam daaeng)

Sang-de-Boeuf Porcelain Fermented Rice Noodles featuring a coconut sauce infused with roasted shallots, garlic and mung beans. From Jeeb Bunnag, 1945.

Grilled Seasoned Rice Crust (ข้าวตังปิ้งปรุง; khaao dtang bping bproong)

Khaao dtang bping bproong, rice crust grilled with garlic-lard and fish sauce, brushed on with a banana leaf. Jeeb Bunnag, 1933.

Snakehead Fish Curry with Pickled Madan (แกงปลาช่อนมะดันดอง; gaaeng bplaa chaawn ma dan daawng)

Snakehead Fish Curry with Pickled Madan incorporates the fish tail into its curry paste and balances pickled sour cucumber with kaffir lime. From Maawm Ying Soophaa, 1949.

Chicken and Tomato Curry (แกงไก่กับมะเขือเทศ; gaaeng gai gap ma kheuua thaeht)

Gaaeng gai gap ma kheuua thaeht: tomatoes cored and stuffed with pounded chicken neck and corn, simmered in bone stock. Jeeb Bunnag, 1933.

"กุ้งแนม" หรือ "กุ้งซ่อนกลิ่น" - ตำรับเครื่องว่างที่สืบทอดมาตั้งแต่ต้นกรุงรัตนโกสินทร์

ตำรับเครื่องว่างที่สืบทอดมาตั้งแต่ต้นกรุงรัตนโกสินทร์: "กุ้งแนม" หรือ "กุ้งซ่อนกลิ่น". ลักษณะพิเศษของการทำ "กุ้งแนม" นั้น วิธีการหลักคือ การทำให้เนื้อสัตว์สุกโดยใช้น้ำมะนาวหรือน้ำส้ม Thaifoodmaster จะขอนำตำรับของ ท่านผู้หญิงเปลี่ยน ภาสกรวงศ์ มาบันทึกเอาไว้ ณ ที่นี้ สำหรับให้ท่านผู้อ่านลองนำไปทำดูนะขอรับ...

Seasoned Pickled Razor Clam Relish (หอยเสียบดองปรุง; haawy siiap daawng bproong)

Haawy siiap daawng bproong, pickled razor clam relish seasoned with three acids—kaffir lime, lime, and tamarind. From Jeeb Bunnag, 1933.

Have a look at some of our favorite courses.

Aromatic Primer for Thai Cuisine - Part 1

Patterns – Decoding the Complexity of Siamese Curry Paste: A Multidimensional Exploration

Get Access – Join Thaifoodmaster Today

Practical and kitchen-tested recipes with a mix of theory, history, psychology, and Siamese culture tidbits.

Get access to everything right away. Unlock more than 50 Masterclasses, over 700 recipes and Articles
Access to Thaifoodmaster’s constantly growing library of prime professional classes, articles, recipes and videos on Siamese culinary topics, available nowhere else in English.
GET EXTRA - New Masterclasses and Daily Recipes
Gain access to NEW masterclasses as they become available. Access DAILY translations of heritage-recipes.
1-1 support from Hanuman
1-1 support from Hanuman to help you achieve your professional Thai culinary goals
Live Q&A Sessions
The opportunity to join a monthly live two-hour videoconference where I can answer your questions.
Great Value!
one year access for the price of 3 days in-person training.

You will get everything you need to:

To Get inspired
When you design or build a new menu for an event or restaurant or even prepare for dinner with friends.
To Satisfy your curiosity.
Finally !
To Master Your Craft
Master your Thai cooking skills and expand your repertoire.

It is truly brilliant with a revolutionary approach introducing aspects and concepts never broached by cookbooks.

Ian Westcott

Sourcing Wines for Discerning Private Clients